Τα νέα μοντέλα παροχής υπηρεσιών υγείας, που μεταφέρουν ουσιαστικά μέρος της φροντίδας υγείας από το νοσοκομείο στο περιβάλλον των ασθενών, προσφέρουν πολλαπλά οικονομικά, λειτουργικά και κοινωνικά οφέλη, βελτιώνοντας την εμπειρία των πολιτών που απευθύνονται στο εθνικό σύστημα υγείας, μειώνοντας την επιβάρυνση των νοσοκομείων και ενισχύοντας την αποδοτικότητα του συστήματος υγείας.
Στη στρογγυλή τράπεζα, που συντόνισε ο δημοσιογράφος κ. Γιώργος Σακκάς, εκπρόσωποι του Υπουργείου Υγείας, ρυθμιστικών φορέων, της πανεπιστημιακής κοινότητας, της βιομηχανίας και των οργανώσεων ασθενών, συζήτησαν τη σημασία της μετατόπισης της έμφασης από την προσφορά υπηρεσιών στη ζήτηση, τονίζοντας πως η υγεία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επένδυση και όχι ως κόστος.
Η υγεία, όπως μετράται με αυστηρά κλινικά κριτήρια ή με τα τα πιο σύνθετα κριτήρια της ποιότητας ζωής, είναι μία μόνο από τις διαστάσεις της αξίας που έχει ένα σύστημα υγείας για την κοινωνία, ανέφερε ο κ. Κώστας Αθανασάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στο Πα.Δ.Α. και Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου. Στην κοινότητα των οικονομικών της υγείας εδώ και μερικά χρόνια έχει συμφωνηθεί ότι πρέπει να συνεκτιμώνται και άλλες διαστάσεις της αξίας, εξήγησε, παρουσιάζοντας το value flower (λουλούδι της αξίας), ένα μοντέλο που περιγράφει την αξία των τεχνολογιών υγείας σε διάφορες συνιστώσες της ζωής των ανθρώπων.
Τα συστήματα υγείας, ως μηχανισμοί βελτιστοποίησης της κοινωνικής ευημερίας, είναι ανάγκη να σταματήσουν πλέον να αποζημιώνουν υπηρεσίες υγείας με οριζόντιο τρόπο και να αρχίσουν να διαπραγματεύονται και αποζημιώνουν με βάση την αξία που προσφέρει κάθε παρέμβαση στην κοινωνία. Στην πράξη, εξήγησε ο κ. Αθανασάκης, τα συστήματα υγείας θα πρέπει να μεταβούν από την κλασική πρακτική αποζημίωσης βάσει του όγκου των παρεχόμενων υπηρεσιών σε μοντέλα αποζημίωσης βάσει των αποτελεσμάτων, κάτι που προφανώς δεν αφορά μόνο φάρμακα αλλά και τεχνολογίες υγείας. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και οι καινοτόμες μορφές χορήγησης που έχουν αναπτυχθεί για αρκετές θεραπείες, οι οποίες έχουν αποδεδειγμένα οφέλη για τον ασθενή, τους επαγγελματίες υγείας και το σύστημα υγείας, συμπλήρωσε ο Καθηγητής, φέρνοντας ως παράδειγμα την αλλαγή από την κλασική ενδοφλέβια χορήγηση θεραπειών για σοβαρά νοσήματα σε υποδόρια χορήγηση.
Η μελέτη που πραγματοποιήθηκε με στόχο την τεκμηρίωση του οφέλους από την αλλαγή στον τρόπο παροχής θεραπειών από ενδοφλέβια σε υποδόρια χορήγηση, συνέχισε ο κ. Αθανασάκης, κατέληξε στην αναγνώριση και προτεραιοποίηση 26 μεταβλητών της αξίας και τη δημιουργία ενός μοντέλου αποτύπωσης της αξίας των υποδόριων θεραπειών, το οποίο στοχεύει στη βελτιστοποίηση διαδικασιών και πόρων, ανεξαρτήτως του βιοφαρμακευτικού προϊόντος που χρησιμοποιείται ή της θεραπευτικής κατηγορίας στην οποία ανήκει. Το μοντέλο αυτό, που αποτελεί προϊόν συνδημιουργίας πολλών ανθρώπων, μια συλλογική προσπάθεια για τη βελτίωση του συστήματος υγείας, καθώς και της εμπειρίας και την ποιότητας ζωής των ασθενών, εξήγησε ο ομιλητής, επιχειρεί ουσιαστικά να ποσοτικοποιήσει τις 26 αυτές μεταβλητές της αξίας ώστε να τεκμηριώσει εάν η αλλαγή του τρόπου παροχής των θεραπειών μπορεί να έχει στην πράξη μετρήσιμο αποτέλεσμα. Ενδεικτικά, η εφαρμογή του μοντέλου στις ογκολογικές θεραπείες έδειξε πως, για μια μονάδα υγείας οι οποία χορηγεί θεραπεία σε 200 ασθενείς τον χρόνο, η αλλαγή από ενδοφλέβια σε υποδόρια χορήγηση οδηγεί σε λιγότερες ημέρες εργασίας του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, εξοικονόμηση πόρων, μικρότερη σπατάλη φαρμάκου, οικονομικό όφελος από μισθούς ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, αναλώσιμα, θεραπεία ανεπιθύμητων ενεργειών και έμμεσα κόστη, καθώς και αυξημένη ικανοποίηση των ασθενών. Τα μοντέλα αυτού του τύπου είναι ιδιαίτερα σημαντικά, παρατήρησε ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του ο κ. Αθανασάκης, καθώς ουσιαστικά προσφέρουν το βασικό ζητούμενο της εποχής μας: τεκμήρια, που βοηθούν στην ορθολογική λήψη αποφάσεων.
Η σημαντική μετατόπιση της φροντίδας υγείας από τα νοσοκομεία στο σπίτι, στην κοινότητα και σε ψηφιακό περιβάλλον που συμβαίνει σήμερα, δήλωσε ο κ. Γιώργος Καπετανάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛ.Ο.Κ.), αποτελούσε μία αναγκαιότητα και έχει ήδη ξεκινήσει να διαμορφώνει μια νέα καθημερινότητα για τους ογκολογικούς ασθενείς. Ο καρκίνος είναι μία νόσος με μακρά διάρκεια, που περιλαμβάνει πολλές διαγνωστικές και θεραπευτικές διαδικασίες, συχνές μετακινήσεις και σημαντική επιβάρυνση και για τον ασθενή και την οικογένειά του. Επομένως, η μεταφορά μέρους της φροντίδας στο σπίτι του ασθενούς ή η παροχή της μέσω τηλεϊατρικής αποτελεί μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο που ο ασθενής βιώνει την ασθένειά του. Η άυλη συνταγογράφηση, τα ψηφιακά ραντεβού, η τηλεπαρακολούθηση, η κατ’ οίκον νοσηλεία, η αποστολή φαρμάκων στο σπίτι έχουν οδηγήσει σε λιγότερες μετακινήσεις των ασθενών, μικρότερη σωματική και ψυχολογική επιβάρυνση, ταχύτερη ανταπόκριση σε συμπτώματα μέσω της τηλεπαρακολούθησης, καλύτερη συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπεία, εξοικονόμηση νοσοκομειακών πόρων και αποσυμφόρηση των νοσοκομείων. Τα μοντέλα μετάβασης από ενδοφλέβια σε υποδόρια χορήγηση θεραπείας, αλλά και προγράμματα όπως το «Οίκοθεν», επιφέρουν τεράστιο όφελος τόσο στις ζωές των ασθενών, όσο και σε όλο το σύστημα υγείας.
Το σύστημα υγείας της χώρας μας έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί διαφορετικά, με προσανατολισμό την ανθρωποκεντρική, εξατομικευμένη φροντίδα, τόνισε ο κ. Καπετανάκης. Τα οφέλη είναι πολλά, ωστόσο υπάρχουν ακόμη ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπισθούν, όπως η ισότητα, καθώς δεν έχουν όλοι οι ασθενείς πρόβαση στην τεχνολογία ή ψηφιακές δεξιότητες, η ανάγκη στοχευμένου σχεδιασμού της τεχνολογίας με βάση τις ανάγκες των πολιτών και όχι οριζόντια, αλλά και η διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας υγείας των ογκολογικών ασθενών, κάτι που μπορεί να επιστευχθεί με ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ). Η ΠΦΥ δεν έχει λάβει ακόμη τον ρόλο που της αρμόζει, ωστόσο είναι πολύ αισιόδοξο το ότι υπάρχει πολιτική βούληση και σχεδιάζεται ήδη από το Υπουργείο ο μετασχηματισμός της, ώστε να διασυνδεθεί με το σύστημα υγείας και να μπορεί να παρακολουθεί τους ογκολογικούς ασθενείς, αλλά και να υποστηρίζει τα προγράμματα φροντίδας στο σπίτι, κατέληξε ο ομιλητής.
Τα τελευταία χρόνια γίνεται μια πολύ μεγάλη προσπάθεια για τεκμηριωμένες πολιτικές και κατανομή των πόρων για την κάλυψη των αναγκών όλων των πολιτών όπου κι αν κατοικούν, με σύγκλιση της ζήτησης και της προσφοράς, ανέφερε η κ. Λίλιαν Βιλδιρίδη, Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας στο Υπουργείο Υγείας. Οι δράσεις του Υπουργείου Υγείας αποσκοπούν αρχικά στην αποτύπωση των πραγματικών αναγκών και την ανακατανομή στη συνέχεια των υφιστάμενων πόρων με βάση αυτές τις ανάγκες, καθώς και στον σχεδιασμό για το μέλλον, ώστε να μπορούν να προβλεφθούν και να ληφθούν υπόψη οι ανάγκες οι οποίες μπορούν να προκύψουν είτε σε ανθρώπινο δυναμικό είτε σε υποδομές είτε σε υπηρεσίες υγείας, όπως αυτές διαμορφώνονται. Σήμερα, χάρη στην ψηφιακή πλατφόρμα Quality for All, που συγκεντρώνει σε real time τις ανάγκες στελέχωσης, την υφιστάμενη στελέχωση, τις μετακινήσεις, τις ανάγκες, αλλά και τα επιδημιολογικά χαρακτηριστικά για κάθε δομή υγείας, η χώρα μας διαθέτει πλέον όλα τα απαραίτητα εργαλεία για τον σχεδιασμό τεκμηριωμένων πολιτικών υγείας, με ανακατανομή των υπαρχόντων πόρων. Το Υπουργείο επενδύει, επίσης, σε εναλλακτικές μορφές παροχής υπηρεσιών, οι οποίες έχουν ως βασικό στόχο να κάνουν την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας καθολική, λαμβάνοντας υπόψη τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες. Οι εναλλακτικές αυτές μορφές παροχής φροντίδας περιλαμβάνουν το εθνικό δίκτυο τηλεϊατρικής, καθώς και νέες υπηρεσίες όπως το Πρόγραμμα ΝΟΣΠΙ (Νοσηλεία στο Σπίτι), ένα πρόγραμμα το οποίο ήδη εφαρμόζεται σε τρία νοσοκομεία και για το οποίο έχουν εξασφαλισθεί οι πόροι για την περαιτέρω συνέχιση και επέκτασή του. Παράλληλα, δεδομένου ότι στο επίκεντρο όλων των παρεμβάσεων βρίσκονται οι ασθενείς, στη λήψη αποφάσεων έχει πλέον ενσωματωθεί ένα εργαλείο αξιολόγησης που καταγράφει τη γνώμη των ίδιων των ασθενών για τις υπηρεσίες που λαμβάνουν.
Είναι πολύ σημαντικό να γίνει αντιληπτή από όλους η αξία των δεδομένων, υπογράμμισε η Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας. Τα προηγούμενα χρόνια, παρά το γεγονός πως υλοποιούνταν πρωτοβουλίες για την κάλυψη κάποιων συγκεκριμένων αναγκών, δεν υπήρχε επιχειρησιακό σχέδιο ώστε να μπορεί να εκτιμηθεί εκ των προτέρων ο αντίκτυπος κάθε πρωτοβουλίας. Σήμερα, το Υπουργείο αναπτύσσει στοχευμένα ένα επιχειρησιακό σχέδιο για κάθε πρωτοβουλία που ξεκινάει ώστε να διαθέτει τα δεδομένα και να μπορεί στην πορεία να υλοποιεί πιο εύκολα τις απαιτούμενες παρεμβάσεις.
Η υγεία πρέπει σε κάθε περίπτωση να αντιμετωπίζεται ως επένδυση και όχι ως κόστος, παρατήρησε η κ. Kavita Patel, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Roche Ελλάς Α.Ε. για την Ελλάδα και την Κύπρο. Όλο και περισσότερα δεδομένα δείχνουν πως κάθε καινοτομία που εφαρμόζεται στο σύστημα υγείας μίας χώρας δεν βελτιώνει μόνο τις ζωές των ανθρώπων, αλλά τους επιτρέπει επίσης να είναι πιο παραγωγικοί και να συνεισφέρουν περισσότερο στην κοινωνία. Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένα δεδομένα, κάθε ευρώ που επενδύεται στην υγεία επιστρέφει κατά μέσο όρο 3 ευρώ, που σημαίνει ότι η επένδυση στην υγεία αυτοαποζημιώνεται, πληρώνεται δηλαδή ουσιαστικά από τα ίδια τα αποτελέσματά της. Επομένως, τόνισε η ομιλήτρια, η προτεραιοποίηση της υγείας και της επένδυσης που γίνεται στην υγεία, σε σχέση με τις υπόλοιπες προτεραιότητες που υπάρχουν στις οικονομίες και στις χώρες, είναι πολύ σημαντική. Οι φαρμακευτικές εταιρείες αναζητούν πάντα τρόπους να κάνουν πιο καινοτόμες τις θεραπείες τους ώστε να είναι πιο εύκολη η λήψη τους από τους ασθενείς, να μειώσουν την επιβάρυνση και το κόστος για τα συστήματα υγείας και να διασφαλίσουν πως όλοι οι ασθενείς που χρειάζονται το φάρμακο μπορούν να το λάβουν. Το μοντέλο υποδόριας χορήγησης θεραπειών αποτελεί μια καινοτόμο τεχνολογική εξέλιξη που τα επιτυγχάνει όλα αυτά, μεταφέροντας τη χορήγηση των θεραπειών έξω από το νοσοκομείο, βελτιώνοντας την εμπειρία των ασθενών, μειώνοντας την επιβάρυνση των νοσοκομείων και εν τέλει μειώνοντας το κόστος για το σύστημα υγείας. Ένα άλλο παράδειγμα καινοτόμου μοντέλου παροχής υπηρεσιών υγείας είναι το πρόγραμμα «Οίκοθεν» που ξεκίνησε το νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», το οποίο αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πώς οι συνεργασίες δημόσιου-ιδιωτικού τομέα μπορούν πραγματικά να διαμορφώσουν και να βελτιώσουν το σύστημα υγείας. Στόχος της Roche, κατέληξε η ομιλήτρια, είναι όχι μόνο να δημιουργεί καινοτόμες θεραπείες που αλλάζουν τις ζωές των ασθενών, αλλά και να βελτιώνει τη συνολική φροντίδα των ασθενών μέσα από συνεργασίες με τον δημόσιο τομέα, όπως για παράδειγμα στο πρόγραμμα «Οίκοθεν».
Τη σκυτάλη των τοποθετήσεων έλαβε ο Πρόεδρος του Ε.Ο.Φ. κ. Σπύρος Θ. Σαπουνάς, που επισήμανε πως το έργο που έχει γίνει έως σήμερα στο Υπουργείο Υγείας δεν προέκυψε ως δια μαγείας, αλλά είναι αποτέλεσμα μεγάλης προσπάθειας πολλών ανθρώπων. Αυτή τη στιγμή οι φορείς συνεργάζονται πάρα πολύ καλά μεταξύ τους και γι’ αυτό βλέπουμε αυτό το αποτέλεσμα, τόνισε ο κ. Σαπουνάς, προσθέτοντας πως στην όλη προσπάθεια αναμένεται να συμβάλλουν πολύ και οι κινητές ομάδες υγείας, ένα έργο που ξεκίνησε από τον Ε.Ο.Δ.Υ. στη διάρκεια της πανδημίας, αλλά και ο ψηφιακός φάκελος υγείας που αναμένεται να υλοποιηθεί εντός του έτους.
Σήμερα, υπάρχει πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για τη χώρα μας, για επενδύσεις, για την ανάπτυξη βιοτεχνολογιών, αλλά και φαρμάκων, συνέχισε ο ομιλητής, αναφέροντας μία ήδη προγραμματισμένη συνάντηση με αμερικάνικες εταιρείες βιοτεχνολογίας για τον σκοπό αυτό. Ωστόσο, οι εταιρείες οι οποίες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να επενδύσουν, θέλουν να έχουν κάποιες διαβεβαιώσεις, ένα σταθερό περιβάλλον και μία απλοποίηση των διαδικασιών. Ο Ε.Ο.Φ. οραματίζεται μέσα στο επόμενο διάστημα να βοηθήσει σε όλη αυτή την προσπάθεια με την απλοποίηση των διαδικασιών, την εκπαίδευση, την ενίσχυση, την ενδυνάμωση και τη βελτιστοποίηση της καθημερινότητας του προσωπικού, αλλά κυρίως με την ψηφιοποίηση του Οργανισμού. Στόχος είναι μία λογική all-in-one, εξήγησε ο Πρόεδρος του Ε.Ο.Φ., να μπορεί δηλαδή μία εταιρεία από την αίτηση έως την έκδοση της άδειας να έχει στη διάθεσή της απλές πλατφόρμες και ενοποιημένες βάσεις δεδομένων, καθώς σήμερα υπάρχουν πολλά παράλληλα συστήματα που διαλειτουργούν και πρέπει να ενοποιηθούν.
Η εποχή μας είναι η εποχή των δεδομένων, παρατήρησε ο κ. Σαπουνάς. Η πολιτική χαράσσεται από τον Υπουργό Υγείας, ο Υπουργός Υγείας, ωστόσο, χρειάζεται τα κατάλληλα δεδομένα για να μπορεί να παραγάγει και να σχεδιάσει τη στρατηγική του με τους συνεργάτες και με την ομάδα του. Επομένως, κάθε φορέας θα πρέπει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, να παρέχει στον Υπουργό Υγείας τα δεδομένα που χρειάζεται ώστε να μπορεί να κάνει έναν καλό προγραμματισμό. Η χώρα μας βρίσκεται σήμερα σε πάρα πολύ καλό σημείο και η έκρηξη μεταρρυθμίσεων που αναμένεται εντός του επόμενου έτους εκτιμάται πως θα μας οδηγήσει σε μια νέα εποχή ψηφιακών δεδομένων.
Συζήτηση
Στη συζήτηση που ακολούθησε τις αρχικές τοποθετήσεις των ομιλητών, ο κ. Σαπουνάς, απαντώντας στην ερώτηση του κ. Σακκά σχετικά με την πρόοδο υλοποίησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης του Ε.Ο.Φ., ανέφερε πως ο Οργανισμός έχει λάβει ήδη ένα πόνημα που δημιουργήθηκε από καθηγητές, επιστήμονες του χώρου και παλιούς συνεργάτες του Ε.Ο.Φ., οι οποίοι αξιολόγησαν την υφιστάμενη κατάσταση και διαμόρφωσαν μια σειρά προτάσεων σχετικά με την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσει ο Οργανισμός και τις αλλαγές που θα πρέπει να γίνουν. Ο Ε.Ο.Φ. έχει λάβει υπόψη όλες αυτές τις προτάσεις· κάποιες, όπως την ψηφιακή πύλη του Οργανισμού, τις έχει ήδη υλοποιήσει και κάποιες άλλες, όπως μια αλλαγή στη διάρθρωση για την καθετοποίηση της δομής του, είναι στον σχεδιασμό του. Σήμερα, η χώρα μας βρίσκεται σε πολύ καλό δρόμο, συνέχισε, καθώς υπάρχει πολύ καλή συνεργασία μεταξύ Γενικής Γραμματείας, εκπροσώπων όλων των φορέων, της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης και της Επιτροπής Αξιολόγησης. Έχουν εντοπισθεί και αποτυπωθεί τα προβλήματα, τα λάθη και οι ελλείψεις και σχεδιάζονται ενέργειες για την επίλυσή τους ώστε να βελτιωθούν περαιτέρω τα αποτελέσματα.
Στην ερώτηση ποια πρέπει να είναι τα επόμενα βήματα της χώρας μας για να μπορέσει να αξιοποιήσει τα οφέλη που προκύπτουν από τα νέα μοντέλα βελτιώνοντας το εθνικό σύστημα υγείας, η κ. Patel παρατήρησε πως μία από τις βασικές προκλήσεις είναι προφανώς η χρηματοδότηση. Δεδομένου πως οι πόροι της χώρας είναι περιορισμένοι, εξήγησε, θα πρέπει να δοθεί έμφαση σε βασισμένα στην αξία μοντέλα αποζημίωσης των νέων προϊόντων ή τεχνολογιών, την κλινική αξία, αλλά και την οικονομική αξία για τα συστήματα υγείας, ώστε να διασφαλισθεί ότι λαμβάνονται οι βέλτιστες αποφάσεις για την κάλυψη των αναγκών που υπάρχουν στη χώρα με τις κατάλληλες καινοτομίες. Στην Ελλάδα έχει γίνει σημαντική πρόοδος με την αξιολόγηση των τεχνολογιών υγείας, είναι πολύ σημαντικό να διασφαλισθεί ωστόσο και η ταχύτερη πρόσβαση των ασθενών στις καινοτομίες, με την κατάργηση του κανόνα 5/11 που καθυστερεί την έγκριση και αποζημίωση των νεών καινοτόμων θεραπειών. Οι συνεργασίες δημόσιου-ιδιωτικού τομέα είναι πολύ σημαντικές, συμπλήρωσε η κ. Patel, καθώς δημιουργούν ένα περιβάλλον που διευκολύνει τη δημιουργία και ανάπτυξη πρωτοβουλιών που βελτιώνουν το σύστημα υγείας.
Τα νέα μοντέλα φροντίδας, οι νέες τεχνολογίες, ήρθαν για να καλύψουν υπαρκτές ανάγκες και για να δώσουν λύσεις, ανέφερε ο κ. Καπετανάκης. Πρακτικές, όπως ο κανόνας 5/11, οι οποίες δημιουργήθηκαν και αναπτύχθηκαν για να υπηρετήσουν συγκεκριμένο σκοπό πριν από κάποια χρόνια, σε μνημονιακές εποχές, οφείλουν να παραχωρήσουν τη θέση τους σε κάτι διαφορετικό, ειδικά όταν δημιουργούνται σήμερα μηχανισμοί αξιολόγησης οι οποίοι έχουν πλέον τη δυνατότητα να λειτουργούν κάτω από πλαίσια τα οποία έχουν ήδη δοκιμαστεί και κριθεί. Η νοσηλεία στο σπίτι, η τηλεϊατρική, η υποδόρια χορήγηση θεραπειών που προηγουμένως χορηγούνταν μόνο ενδοφλεβίως είναι μοντέλα φροντίδας που προσφέρουν αξία σε όλο το σύστημα. Στο ζήτημα αυτό, η Ελλάδα επιδεικνύει αξιοθαύμαστη πρόοδο, η πρόκληση ωστόσο είναι πώς θα είναι βιώσιμη η συνέχισή τους, πώς θα περάσει η χώρα από την πιλοτική εφαρμογή σε μια κανονικότητα όπου θα ενταχθούν πλέον κανονικά ως μέρος του συστήματος υγείας. Η χώρα μας είναι σε πολύ θετική κατεύθυνση, απαιτείται ωστόσο καλύτερη διασύνδεση και η συνεργασία όλων για ακόμη καλύτερα αποτελέσματα. Οι Ενώσεις Ασθενών προσφέρουν την οπτική και τις εμπειρίες των ίδιων των ασθενών, υποστηρίζοντας σημαντικά τον στοχευμένο εντοπισμό των προβλημάτων.
Στο επόμενο ερώτημα του συντονιστή σχετικά με τις προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί η πολιτεία κατά τη διαδικασία του μετασχηματισμού σε νέα μοντέλα φροντίδας, η κ. Βιλδιρίδη απάντησε πως το ελληνικό σύστημα υγείας αντιμετωπίζει ουσιαστικά τις ίδιες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν όλες τα συστήματα υγείας, τη γήρανση του πληθυσμού, την κλιματική αλλαγή, το αυξανόμενο κόστος των φαρμάκων και των νέων θεραπείων και τις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις των υπηρεσιών υγείας από το σύστημα υγείας. Από το 2019 οι δαπάνες για την υγεία έχουν αυξηθεί κατά 74,4% και οι προϋπολογισμοί των νοσοκομείων κατά 120,8%, επισήμανε η κ. Βιλδιρίδη, ωστόσο ο δημοσιονομικός χώρος για την υγεία, όχι μόνο για την επένδυση και τους προϋπολογισμούς, αλλά ακόμα και για το ανθρώπινο δυναμικό, είναι πολύ συγκεκριμένος, επομένως είναι απαραίτητο να υπάρχει τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων και πολύ στοχευμένες παρεμβάσεις. Οι ανάγκες του πολίτη και οι ανάγκες του συστήματος βρίσκονται για πρώτη φορά στο επίκεντρο του σχεδιασμού πολιτικών, ανέφερε η κ. Βιλδιρίδη εξηγώντας πως πλέον οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση την αποτύπωση των πραγματικών αναγκών ώστε να διασφαλίζεται η ισότητα, η ασφάλεια και η ποιότητα της φροντίδας. Η επέκταση των μοντέλων απαιτεί τεκμηριωμένες πολιτικές, διασύνδεση και συνεργασία των δομών, ώστε οι υπηρεσίες, τα νέα εργαλεία να καλύπτουν στοχευμένα τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών. Έχουμε πολύ δρόμο ακόμα μπροστά μας, κατέληξε η ομιλήτρια, ωστόσο βαδίζουμε στη σωστή κατεύθυνση, καθώς ποτέ άλλοτε το εθνικό σύστημα υγείας δεν ήταν πιο ανοιχτό στην κοινωνία, πιο κοντά στον πολίτη.
Το μήνυμα ότι πλέον ο χάρτης υγείας και τα νοσοκομεία θα είναι λειτουργούν με γνώμονα τη ζήτηση (demand-driven) είναι πολύ αισιόδοξο, σχολίασε ο κ. Αθανασάκης, προσθέτοντας πως στον σχεδιασμό θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και δεδομένα σχετικά με τις τάσεις νοσηρότητας, αλλά και οι απαραίτητες δεξιότητες που θα πρέπει να διαθέτει το προσωπικό για την επόμενη μέρα του συστήματος υγείας, καθώς ο ψηφιακός μετασχηματισμός του συστήματος υγείας στην πραγματικότητα θα γίνει από τους ανθρώπους. Ασφαλώς είναι κοινά αποδεκτό πως η υγεία αποτελεί επένδυση, συνέχισε ο κ. Αθανασάκης, η παραδοχή αυτή δεν μας απαλλάσσει ωστόσο από τη διαρκή ευθύνη της μεγιστοποίησης του παραγόμενου αποτελέσματος με βάση τους δεδομένους πόρους. Επομένως, χρειαζόμαστε τεκμήρια, καθώς τίποτα δεν είναι cost effective εκ προοιμίου αν δεν μετρηθεί και, ασφαλώς, η διάσταση του κόστους και του αποτελέσματος χρειάζεται να συμπληρώνεται και από πολλαπλές άλλες διαστάσεις της αξίας, παρατήρησε ο ομιλητής.